Kalety
Kalety
Kalety (niem. Stahlhammer) - to miasto w województwie śląskim, w powiecie tarnogórskim.
Miasto fizyczno-geograficznie leży na Równinie Opolskiej, nad Małą Panwią.
Miasto regionalnie leży na Górnym Śląsku, część miasta na prawym brzegu rzeki na terenie ziemi lublinieckiej, na lewym brzegu - ziemi bytomskiej.
W latach 1922-1939 miasto administracyjnie należało do autonomicznego województwa śląskiego, w latach 1945-1950 – do województwa śląsko-dąbrowskiego, w latach 1950-1957 i w latach 1957-1975 – do województwa katowickiego (w latach 1953–1956 zwanym województwem stalinogrodzkim), w latach 1975-1998 – do województwa częstochowskiego.
Według danych z 30 czerwca 2007 miasto miało 8662 mieszkańców.
Struktura powierzchni
Według danych z roku 2002 Kalety mają obszar 76,68 km2, w tym:
- użytki rolne: 11%
- użytki leśne: 85%
Miasto stanowi 4,93% powierzchni powiatu.
Demografia
Dane z 30 czerwca 2004:
Według danych z roku 2002 średni dochód na mieszkańca wynosił 1124,63 zł.
Historia
- XIII wiek – pierwsza wzmianka o miejscowości
- 1789 – rozwój Kalet dzięki działalności przemysłowca Johanna Koulhaasa, założyciela huty i fabryki noży, łyżeczek, widelców i guzików
- 1882–1884 – Guido Henckel von Donnersmarck w miejscu fabryki Johanna Koulhaasa wznosi fabrykę celulozy
- 1884 - uzyskanie połączenia kolejowego
- 1889 – Guido Henckel von Donnersmarck w miejscu huty Johanna Koulhaasa wznosi fabrykę papieru papieru
- 1922 – Stahlhammer po Plebiscycie na Górnym Śląsku przyznano Polsce i nazwano Kalety
- 1940 – przywrócenie Kaletom przez niemieckie władze okupacyjne nazwy Stahlhammer
- w latach 1945-1950 siedziba gminy wiejskiej Kalety
- 1951 – uzyskanie praw miejskich
- 1994 – ogłoszenie upadłości Kaletańskich Zakładów Celulozowo-Papierniczych
- Dom drewniany
- Pałac Donnersmarcków z 1861 r.
Dzielnice
Miasto składa się z 9 dzielnic zwyczajowych, które wcześniej były odrębnymi miejscowościami:
- Drutarnia
- Jędrysek
- Kuczów
- Lubocz
- Miotek
- Mokrus
- Truszczyca
- Zielona
- Zawodzie(część miasta z centrum)
Edukacja
Szkoły ponadgimnazjalne
- Zespół Szkół Elektroniczno-Ekonomicznych
Szkoły inne
- 1 gimnazjum
- 2 szkoły podstawowe
- 1 liceum ogólnokształcące
Gospodarka
W mieście funkcjonowała fabryka celulozy i papieru. W chwili obecnej jest poddawana likwidacji.
Gospodarka miasta jest oparta o małe zakłady przerobu drewna oraz pozostałe po dawnej fabryce celulozy i papieru spółki, zatrudniające znikomą liczbę mieszkańców. Obecnie w mieście jest wysokie bezrobocie.
Religia
Katolicyzm
- Kościół katolicki w Polsce 3 kościoły parafialne (w Drutarni, Jędrysku i Miotku)
Protestantyzm
- Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP Parafianie w składzie kościoła filialnego w Piasku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Częstochowie
Sport
- Sekcja piłki nożnej: Klub Sportowy Unia Kalety, założony w 1921 r. Ludowy Klub Sportowy Małapanew Kuczów
Transport
Drogi
- 789 Częstochowa–Tarnowskie Góry
- 908 Brusiek–Lelów
Linie kolejowe
- 143 Lubliniec–Katowice
- 180 Kalety-Herby Nowe
Ciekawostki
- W Kaletach urodził się i mieszkał aktor Piotr Polk.
- W Kaletach znajduje się największy w Europie i najstarszy cis pospolity o obwodzie 214 cm i wysokości 16 m. Cis ma pojedynczy, prosty pień i regularną, dobrze rozwiniętą koronę. Najwyższy wierzchołek jest martwy, natomiast na wysokości około 6 m, drzewo wykształciło dwa dodatkowe wierzchołki.
- W Kaletach-Truszczycy zabytkowa aleja dębów jest najstarszym na świecie dowodem na to, że w średniowieczu ludzie zajmowali się leśnictwem (drzewa zostały posadzone wzgłuż drogi - po obu stronach w równym rzędzie, co świadczy o ich pochodzeniu antropogenicznym). Dęby liczą około 650 lat.
